Wat zegt de wet? Alles over asbestemming en regelgeving
Wanneer de crematie heeft plaatsgevonden, breekt er een moment van beslissen aan. Wat is een waardevolle en passende bestemming voor de as van uw dierbare? In Nederland biedt de wet gelukkig veel ruimte om gehoor te geven aan de (vermoedelijke) wens van de overledene. Toch zijn er een aantal belangrijke regels en richtlijnen waar u rekening mee moet houden. HeavenSupply zet de belangrijkste wettelijke kaders voor u op een rij.
De wettelijke bedenktijd van één maand
In Nederland geldt een wettelijke bewaartermijn van één maand na de crematie. Gedurende deze dertig dagen moet de asbus verplicht in het crematorium blijven. Deze wet is er enerzijds om nabestaanden de rust en tijd te geven om over de definitieve asbestemming na te denken, en anderzijds om eventueel justitieel onderzoek mogelijk te maken mocht daar achteraf aanleiding voor zijn. Pas na deze maand mag de officiële opdrachtgever de as ophalen en meenemen.
1. Mag u de as overal uitstrooien?
In principe mag u de as op veel plekken in de vrije natuur, op open zee of op grote wateren (zoals het IJsselmeer) uitstrooien. Hier gelden wel voorwaarden voor:
- Eigen grond: Op uw eigen grond (bijvoorbeeld in uw tuin) mag u altijd as uitstrooien of de urn begraven.
- Openbare grond en natuur: In de meeste gemeenten is uitstrooien in de natuur toegestaan, tenzij de lokale Algemene Plaatselijke Verordening (APV) bepaalde plekken heeft uitgezonderd (zoals drukke parken of kinderspeelplaatsen).
- Toestemming grondeigenaar: Wilt u as uitstrooien op het terrein van bijvoorbeeld Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten of een particuliere eigenaar? Dan heeft u vooraf formeel toestemming nodig van de grondeigenaar.
- Tip: Verboden is het achterlaten van een traditionele urn in de vrije natuur. Kiest u voor begraven in de natuur? Gebruik dan altijd een gecertificeerde biologisch afbreekbare urn (bio-urn).
2. Hoe werkt het bijzetten in een graf of columbarium?
Wilt u dat de as een vaste, tastbare gedenkplek krijgt op een begraafplaats of bij een crematorium? Dan zijn er verschillende mogelijkheden:
- Het columbarium: Dit is een urnenmuur of urnentuin waar de urn in een nis wordt geplaatst. U huurt zo’n nis voor een bepaalde periode. Onze handgemaakte urnen van keramiek, natuursteen of metaal zijn hier prachtig voor geschikt.
- Bijzetten in of op een bestaand graf: De asbus of een urn mag worden bijgezet in een bestaand familiegraf (onder de grond) of op het graf (bovengronds). Hiervoor moet u altijd contact opnemen met de beheerder van de begraafplaats om de grafrechten en mogelijkheden te bespreken.
3. Hoe zit het met de wetgeving in het buitenland?
De Nederlandse wetgeving is uniek: u krijgt de as na een maand mee en mag deze in principe thuis bewaren of op eigen grond begraven. Let op: dit is in veel andere Europese landen streng verboden.
- Duitsland (Friedhofszwang): In Duitsland geldt de verplichting dat alle as op een begraafplaats móét liggen. U mag de as daar dus absoluut niet mee naar huis nemen of in de tuin begraven.
- Frankrijk: Sinds enkele jaren is het in Frankrijk ook verboden om as thuis te bewaren. De as moet naar een begraafplaats of volgens strikte regels in de natuur worden verstrooid.
Het meenemen van de as naar het buitenland
Wilt u de as meenemen naar het buitenland omdat uw dierbare daar begraven of uitgestrooid wilde worden? Dat mag, maar bereid dit zorgvuldig voor:
- Vliegen met een urn: Vrijwel alle luchtvaartmaatschappijen staan het toe om een urn mee te nemen, mits deze als handbagage wordt vervoerd. De urn moet hermetisch gesloten zijn en mag niet van metaal zijn (in verband met de röntgenscanners bij de beveiliging; kies in dat geval voor hout, keramiek of natuursteen).
- Verplichte documenten: Zorg dat u altijd de internationale overlijdensakte en de crematieverklaring (op te vragen bij het crematorium) bij de urn bewaart om problemen bij de douane te voorkomen.
- Vrijstelling aanvragen: Wilt u de as direct na de crematie zónder de wettelijke maand wachttijd meenemen naar het buitenland? Dan kan het crematorium een ontheffing voor u aanvragen bij de officier van justitie.
Vragen over de juiste urn voor uw bestemming?
Of u de urn nu thuis een mooie plek geeft, laat bijzetten in een columbarium of meeneemt over de grens: de materiaalkeuze is essentieel. Kijk op onze Materiaalwijzer om te zien welk materiaal past bij uw plannen, of stuur ons een e-mail bij specifieke vragen. We helpen u graag op weg.